Koffiegesprekken Christendom & Recht

De vruchtbare kruisbestuiving tussen burgerlijk recht en christelijke moraal heeft een einde genomen. Het laïcisme – de seculiere staat die God en religie verklaren tot een privé-aangelegenheid – lijkt de overhand te krijgen. Godsdienst wordt in deze visie opgevat als een louter persoonlijke zaak, die geen invloed mag hebben op het openbare, politieke domein. Zich aldus afkerend van de wortels waaruit zij is ontsproten, beschouwt de Staat zichzelf de facto als bron van moraal. Rechtvaardigheid wordt gereduceerd tot procedurele zorgvuldigheid: een democratisch gekozen parlement dat wetten aanneemt met meerderheid van stemmen is onfeilbaar.

Is recht puur politiek, of moet de (Westerse) Staat zo nu en dan ook te rade gaan bij de religieuze tradities die haar mede hebben vormgegeven?

Leidenhoven College nodigt U uit voor vier koffiegesprekken met als thema Christendom & Recht door drie rechtsfilosofen en een rechtshistoricus belicht.

Programma

Woensdag 6 oktober 2010
mr. Bart Labuschagne
Het sacrale domein: ‘the missing link’ in het denken over kerk en staat

Woensdag 20 oktober 2010 
Prof. mr. Jan Hallebeek
De Koopman van Rhodos en de Bankier van DSB

Dinsdag 26 oktober 2010
Prof. mr. Afshin Ellian
Le Roi est mort! Vive le Roi?

Woensdag 10 november 2010
mr. Bart Fleuren
Het Christendom en de Westerse Rechtstraditie

Het sacrale domein: the missing link in het denken over kerk en staat
Bart Labuschagne

Naar aanleiding van een lezing gegeven aan Harvard University in het voorjaar van 2010 zal mr. Bart Labuschagne zijn visie geven op de relatie tussen kerk en staat en in het bijzonder de rol van het sacrale domein daarin. In het dominante denken over de scheiding van kerk en staat wordt de plaats van godsdienst gereserveerd voor de privésfeer. De scheiding van kerk en staat is een belangrijk concept, dat teruggaat tot het oudtestamentische onderscheid tussen de priester, de profeet en de koning. In Jodendom en Christendom behoren kerkelijke en statelijke instituties weliswaar gescheiden te zijn, maar dat wil niet zeggen dat het publieke domein geheel verstoken is van de verrijking door het sacrale.

Mr. Bart Labuschagne is rechtsfilosoof en houdt zich bezig met de plaats van religie in het publieke domein. In 1995 promoveerde hij op een proefschrift getiteld Godsdiensvrijheid en niet-gevestigde religies en op het moment doceert hij rechtsfilosofie aan de faculteit rechtsgeleerdheid in Leiden. In 2009 is hij uitgeroepen tot beste werkgroepdocent van de Leidse rechtenfaculteit en in 2010 verzorgde hij een zomerschool voor het Phoenix Institute in Wenen over De Civitate Dei van Augustinus.

De Koopman van Rhodos en de Bankier van DSB
Jan Hallebeek

De uitwassen van de economische neergang hebben geleid tot een herbezinning op de verhoudingen tussen partijen bij het aangaan van koopovereenkomsten. Aanbieders van financiële producten zouden méér rekening moeten houden met de belangen van beleggers. Maar hoevér dient deze zorg- en informatieplicht te gaan?
In de Europese rechtsgeschiedenis bestaat hierover een levendige discussie. Aan de hand van Aristoteliaans-Thomistisch gedachtegoed, de casus ‘de Koopman van Rhodos’ van Cicero en becommentarieerd door de kerkvader Ambrosius, ontwikkelden juristen en vooral moraaltheologen in de zestiende en zeventiende eeuw belangrijke juridische concepten. Niet alleen juridische argumenten, maar ook Christelijke naastenliefde gold als bron voor normatief gedrag.

Prof. mr. Jan Hallebeek is als rechtshistoricus verbonden aan de Vrije universiteit in Amsterdam alwaar hij de leerstoel Europese rechtsgeschiedenis bekleedt.

Le Roi est mort! Vive le Roi?
Afshin Ellian

In het middeleeuwse politieke denken werd de Koning geacht twee lichamen te hebben: een onsterfelijk lichaam (het ambt), en een sterfelijk lichaam (zijn persoon). Uit hoofde van zijn ambt was de Koning aan God gebonden, en in hem verenigde de Koning – als drager van de soevereiniteit – de verschillende onderdelen van de samenleving. Hoe is in de Verlichting de opvatting van het Koningschap, of breder, de verankering van de politieke macht, veranderd? En wat voor consequenties heeft dit voor de aard van de uitoefening van deze macht?

Prof. mr. Afshin Ellian is als hoogleraar Sociale cohesie, burgerschap en multiculturaliteit verbonden aan de Universiteit Leiden. Tevens is hij columnist bij Elsevier.

Het Christendom en de Westerse Rechtstraditie
Bart Fleuren

Het hedendaagse civiele recht is, niet zoals de meeste gebouwen uit die tijd, een ruïne, maar het grootste nog staande gebouw van de Romeinse beschaving. Maar wel een gebouw dat ingrijpend door het Christendom, en vaak met een direct beroep op het evangelie, van karakter is veranderd. In deze lezing wordt aan de hand van Harold Berman’s Law and Revolution een kort overzicht gegeven van de geschiedenis van het civiele recht, en de wijze waarop het is voortgekomen uit een christelijke interpretatie van Romeinse teksten.

Mr. Bart Fleuren studeerde filosofie in Utrecht en Cambridge, en rechten in Leiden. Momenteel volgt hij een Master Ondernemingsrecht aan de Universiteit Nijmegen en treedt hij per 1 maart 2011 als advocaat in dienst bij De Brauw Blackstone Westbroek in Amsterdam.

Internationaal Studentenhuis Leidenhoven
Roemer Visscherstraat 46
1054 EZ Amsterdam
Tel. 020-6165846
e-mail